1850 - 1878: Osmanski period

Ustavni zakon vilajeta Bosanskog

Pregled fokusa

U Bosanskom vjestniku 28.04.1866.godine objavljen je prvi dio Ustavnog zakona u Bosanskom vilajetu. U prvom dijelu obavljene su: Opšta opredeljenja; Prva glava koja se odnosi na Vrhovnu upravu i Druga glava koja se odnosi na Pravosuđe. 

Obšta oprjedelenja - § 1. Vrhovna "zemaljska vlast povjerena je vladi, koja je ustanovljena po sljedecoj naredbi, i koja ce stanovati u glavnome mjestu vilajetskom, najpre za to opredjelenom. § 2. Bosanski vilajet sastoji se iz sedam sandžaka, skupa sa onim, u kome je sjedište vrhovne zemaljske vlade. Sa svakim sandžakom upravljace po jedan kajmakam, stanujuci u glavnome mjestu sandžaka. § 3. Svaki sandžak sastoji se iz više okružija (kaza), koja su podcinjena svako posebice jurisdikciji jednog mudira (okružnog nacelnika) sa sjedištem u glavnoj okružnoj varošici. /.../GLAVA PRVA. Vrhovna uprava. § 6. Vrhovna uprava u administrativnom, financijalnom, politicnod-diplomatskom i policajnom obziru, kao i nadgledanje i izvršivanje sudejskih presuda povjerena je vilajetskome Valiji (veziru), koga naimenuje Njegovo velicanstvo Sultan. Valija ima se starati u opredjelenoj mu granici o tocnom izvršivanju kako obštih zakona carstva, tako i posebnih za ovaj vilajet izdatih. § 7. Finansijalni i racunski poslovi vilajetski povjereni su jednom zvanicniku ministarstva Finansije, koji nosi ime Muhasebedžija (upravitelj Finansije) /.../ GLAVA DRUGA. Pravosuđe. § 16. Načelnik pravosuđa (Mufetiš-hukijam), naimenovan od Njegovog veličanstva Sultana po preporuki Šeih-ul-Izlama, ima nadziravati nad svima sudovima građansko-religioznim (šeri), što postoje u ovom vilajetu. On konačno rješava nad presudama, koje su mu došle od suda ili osuđenih, podnešene višoj sudejskoj vlasti. § 17. Opšti djelokrug povjereni načelniku pravosuđa, kao i pojedinosti njihove vlasti, opredjeleni su posobenim pravilnikom, propisanim od Šeih-ul-Izdama. Za puni uvid u tekst pratite link

Bosanski vjestnik izlazio je u Sarajevu u periodu 1866-1887. Vlasnik lista bio je Ignac Sporon. Glavni urednik bio je Miloš Mandić - jedna od prvih novinara. Digitalni arhiv INFOBIRO kao dio pisane kulturne baštine izvršio je digitalizaciju jednog dijela Bosanskog vjestnika - dostupni brojevi se nalaze na linku

Pristup ovim tekstovima i kompletnom historijskom arhivu štampe BiH je neograničen i BESPLATAN za sve registrovane korisnike digitalnog arhiva Infobiro, koji arhivu pristupaju s IP adresama iz BiH. Ovdje se možete registrovati.

Kolekcije

1850 - 1878: Osmanski period

1879 - 1913: Austrougarski period

1914 - 1918: I svjetski rat

1919 - 1940: Kraljevina SHS / Kraljevina Jugoslavija

1941 - 1945: II svjetski rat

1946 - 1989: SFR Jugoslavija